Akademia automatyki
13 Listopad 2014
Ile kosztuje powietrze?
Powietrze stosowane jest w wielu różnych procesach od pneumatyki siłowej, przez transport materiałów sypkich, po napowietrzanie rożnych mediów. Sprężone powietrze jeszcze kilka lat temu traktowano niemalże jako darmowe medium – powietrze jest i nie trzeba zastanawiać się nad kosztami jego wytworzenia. Sprawa zmieniała się (lub zmienia) z uwagi na rosnące dziś ceny energii elektrycznej i perspektywy jeszcze większych podwyżek w przyszłości. Bo powietrze kosztuje i to sporo. A jak dużo ?
Przyczyny strat
Przyczyn strat sprężonego powietrza jest kilka i wszystkie nawet dziś dość powszechnie występują w wielu polskich zakładów. Często jednak albo strat tych nie widzimy albo nie zdajemy sobie sprawy z realnych kosztów ekonomicznych takich strat.
Do najczęściej spotykanych przyczyn strat na sprężonym powietrzu należy zaliczyć:
- fakt, że większość instalacji pracuje w zakładach od co najmniej 7 lat, co powoduje, że w układach tych pojawiają się pierwsze mechaniczne uszkodzenia oraz dodatkowe uszkodzenia na skutek korozji.
- brak czasu na zatrzymanie i ścisłą kontrolę rurociągów, co jest przyczyną powiększania się uszkodzeń przez penetrację powietrza.
- niewłaściwa kontrola nad układami sprężonego powietrza ograniczająca się do sytuacji krytycznych grożących zatrzymaniem produkcji
- bagatelizowanie drobnych wycieków powietrza, które nie są nawet formalnie zgłaszane.
- sytuacje wcale nie odosobnione, w których część zaworów na zakładzie jest niepotrzebnie otwartych lub niedomkniętych, także podczas postojów (zdarzają się także przypadki ekstremalne, w których podczas kilkutygodniowych postojów, niepotrzebnie działają kurtyny powietrzne).
Jakie przyczyny by nie były z naszych obserwacji wynika, że straty są po prostu uzupełniany przez … dostawianie kolejnej sprężarki. A kto by się przejmował kosztami jej zakupu czy energii elektrycznej jaką „zjada”.
Przykład wyliczenia strat na rozszczelnieniach
Jak widzimy przy ciśnieniu 4 bar i uszkodzeniu na rurociągu 4 mm mamy stratę 0,745 Nm3/min – na dobę jest to strata 1072,8 Nm3. Uwzględniając cenę 0,20 zł netto/ 1 Nm3, otrzymujemy kwotę prawie 215 zł netto na dobę. W ciągu roku jest to blisko 80 000 zł netto. Przypominam, że to nie koszt zużywanego lecz znikającego w przestworzach powietrza! Za mało? Wyobraźmy sobie zakład z z kilkunastoma, ba, kilkudziesięcioma takimi ubytkami. Aż strach pomyśleć ile pieniędzy ucieka do atmosfery.
